{"id":701,"date":"2017-03-31T00:49:42","date_gmt":"2017-03-30T22:49:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/?page_id=701"},"modified":"2017-03-31T00:56:36","modified_gmt":"2017-03-30T22:56:36","slug":"budki-legowe","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/?page_id=701","title":{"rendered":"Budki l\u0119gowe"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Coraz wi\u0119cej os\u00f3b pragnie obcowa\u0107 z przyrod\u0105, zachwyca\u0107 si\u0119 ni\u0105 i sp\u0119dza\u0107 czas na jej \u0142onie. Zm\u0119czeni codzienn\u0105 prac\u0105, obowi\u0105zkami i tempem \u017cycia, uciekamy od zgie\u0142ku, ha\u0142asu, stres\u00f3w i napi\u0119\u0107. Tak\u0105 odskoczni\u0105 mo\u017ce by\u0107 obserwowanie ptak\u00f3w i s\u0142uchanie ich pi\u0119knego \u015bpiewu.
\nKa\u017cdemu mi\u0142o\u015bnikowi ptak\u00f3w pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej przychodzi do g\u0142owy pomys\u0142, aby pom\u00f3c naszym skrzydlatym przyjacio\u0142om, a jednocze\u015bnie zatrzyma\u0107 ich jak najbli\u017cej siebie. Innymi s\u0142owy wpadamy w ko\u0144cu na pomys\u0142, aby wywiesi\u0107 domki dla ptak\u00f3w, czyli budki (skrzynki) l\u0119gowe. Nie wszyscy jednak zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce nieprawid\u0142owo wywieszona i obs\u0142ugiwana budka l\u0119gowa, zamiast bezpiecznym schronieniem i miejscem l\u0119gowym, staje si\u0119 \u015aMIERTELNIE NIEBEZPIECZN\u0104 PU\u0141APK\u0104 EKOLOGICZN\u0104.
\nNiniejszy artyku\u0142 traktuje o tym, w jaki spos\u00f3b prawid\u0142owo, a przede wszystkim bezpiecznie wywiesi\u0107, eksploatowa\u0107 i konserwowa\u0107 budki l\u0119gowe dla ptak\u00f3w.<\/p>\n

I<\/strong>\u00a0Rodzaje budek<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Jedn\u0105 z najistotniejszych spraw jest zakup lub wykonanie w\u0142a\u015bciwej budki l\u0119gowej. Powinna ona charakteryzowa\u0107 si\u0119 odpowiednimi wymiarami, ustandaryzowanymi \u015brednicami otwor\u00f3w oraz budow\u0105 zapewniaj\u0105c\u0105 \u0142atwe czyszczenie. Niestety, w sklepach ogrodniczych czy hipermarketach oferowane s\u0105 cz\u0119sto budki, kt\u00f3rych jedyn\u0105 zalet\u0105 jest efektowny wygl\u0105d.<\/p>\n

Zatem jakie budki zastosowa\u0107?<\/p>\n

Obecnie w Polsce najcz\u0119\u015bciej stosowane s\u0105:<\/p>\n

    \n
  1. skrzynki l\u0119gowe typu Soko\u0142owskiego,<\/li>\n
  2. skrzynki dr\u0105\u017cone.<\/li>\n<\/ol>\n

    Tabela 1.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    Typ skrzynki<\/strong><\/td>\nWymiary poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w w cm<\/strong><\/td>\nPrzeznaczenie<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
    bok dna (wymiar A)<\/td>\nwys. \u015bcianki (wymiary B i C)<\/td>\n\u015bred. otworu (wymiar D)<\/td>\nwys. umieszczenia otworu nad dnem<\/td>\n<\/tr>\n
    A<\/td>\n13<\/td>\n25<\/td>\n27<\/td>\n3,3-3,5<\/td>\n15<\/td>\nwszystkie sikory, mucho\u0142\u00f3wka \u017ca\u0142obna
    \ni bia\u0142oszyja, mazurek i wr\u00f3bel<\/td>\n<\/tr>\n
    A1<\/td>\n13<\/td>\n25<\/td>\n27<\/td>\n2,7<\/td>\n15<\/td>\nsikory opr\u00f3cz bogatki<\/p>\n

     <\/td>\n<\/tr>\n

    B<\/td>\n15<\/td>\n35<\/td>\n38<\/td>\n5,0-5,5<\/td>\n20<\/td>\nszpak, pleszka, bogatka, modraszka, sosn\u00f3wka, kowalik; rzadziej: dudek, dzi\u0119cio\u0142 pstry du\u017cy i \u015bredni, kr\u0119tog\u0142\u00f3w, mucho\u0142\u00f3wka \u017ca\u0142obna, mazurek, wr\u00f3bel i inne<\/p>\n

     <\/td>\n<\/tr>\n

    D<\/td>\n19<\/td>\n40<\/td>\n43<\/td>\n8,0-8,5<\/td>\n27<\/td>\nkawka, dudek, siniak, kraska, szpak; czasami: pustu\u0142ka, dzi\u0119cio\u0142 czarny, dzi\u0119cio\u0142 zielonosiwy, w\u0142ochatka i g\u0105go\u0142<\/td>\n<\/tr>\n
    E<\/td>\n30<\/td>\n50<\/td>\n55<\/td>\n12,0-15,0<\/td>\n33<\/td>\npuszczyk, uszatka i pustu\u0142ka, znacznie rzadziej krzy\u017c\u00f3wka, g\u0105go\u0142
    \ni nurog\u0119\u015b<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    \n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Wymiary budki dr\u0105\u017conej powinny by\u0107 analogiczne do wymiar\u00f3w skrzynek typu Soko\u0142owskiego. Ten typ budki do pewnego stopnia imituje naturaln\u0105 dziupl\u0119, gdy\u017c jest wykonywany z wydr\u0105\u017conego, naturalnego odcinka drewna. Jego prototypem by\u0142a naturalna dziupla (najcz\u0119\u015bciej dzi\u0119cio\u0142a czarnego), wycinana ze \u015bci\u0119tego w ramach planowej gospodarki le\u015bnej drzewa, a nast\u0119pnie wywieszana.<\/p>\n

    II<\/strong>\u00a0Zasady wywieszania skrzynek l\u0119gowych dla ptak\u00f3w<\/strong><\/p>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Niemniej wa\u017cn\u0105 rzecz\u0105 od doboru w\u0142a\u015bciwej skrzynki l\u0119gowej jest spos\u00f3b jej zawieszenia, obs\u0142ugi i konserwacji. Nale\u017cy stosowa\u0107 si\u0119 do nast\u0119puj\u0105cych, ju\u017c po wielokro\u0107 wypraktykowanych zasad:
    \n1. Budki nale\u017cy rozwiesza\u0107 przede wszystkim tam, gdzie brakuje naturalnych dziupli i innych schronie\u0144 dla ptak\u00f3w. Zatem, je\u015bli dysponujemy starym sadem, parkiem lub lasem, nie wywieszajmy tam budek l\u0119gowych, gdy\u017c jest to bezcelowe. Raczej skupmy si\u0119 na obserwowaniu i s\u0142uchaniu ca\u0142ego mn\u00f3stwa ptak\u00f3w, kt\u00f3re na pewno ju\u017c tam mieszkaj\u0105.
    \n2. Budek nie nale\u017cy wywiesza\u0107 zbyt g\u0119sto, gdy\u017c dziuplaki (z nielicznymi wyj\u0105tkami, np. szpak) s\u0105 ptakami terytorialnymi. Minimalna odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy skrzynkami – to 100 metr\u00f3w, w przeciwnym razie ptaki i tak wyreguluj\u0105 sw\u00f3j terytorializm, zajmuj\u0105c co drug\u0105 lub co trzeci\u0105 skrzynk\u0119.
    \n3. Skrzynki nale\u017cy wywiesza\u0107 otworem na wsch\u00f3d lub po\u0142udniowy wsch\u00f3d.
    \n4. Najlepsze dla ptak\u00f3w s\u0105 budki wisz\u0105ce w miejscach lekko zacienionych.
    \n5. Skrzynki powinny by\u0107 zawieszone pionowo lub lekko pochylone do przodu. Praktyka pokazuje, \u017ce budki pochylone do ty\u0142u o wiele rzadziej s\u0105 zasiedlane przez ptaki.
    \n6. Wisz\u0105ca na drzewie skrzynka powinna by\u0107 nieruchoma (stabilna).
    \n7. Optymalna wysoko\u015b\u0107 zawieszenia wynosi 4 metry. W\u0142a\u015bciwie skrzynki mog\u0142yby wisie\u0107 o wiele wy\u017cej, jednak\u017ce ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 ich czyszczenia i konserwacji, wysoko\u015b\u0107 4 metr\u00f3w gwarantuje do\u015b\u0107 \u0142atwy dost\u0119p w celu wykonania tych czynno\u015bci, a jednocze\u015bnie chroni przed przypadkowymi aktami wandalizmu.
    \n8. Budki musz\u0105 by\u0107 czyszczone po ka\u017cdym sezonie l\u0119gowym, gdy\u017c ptaki nie usuwaj\u0105 starych gniazd ze skrzynek (w naturalnych dziuplach gniazda ulegaj\u0105 samoistnemu rozk\u0142adowi). Po kilku sezonach l\u0119gowych ich nagromadzenie powoduje, i\u017c jaja, a potem piskl\u0119ta znajduj\u0105 si\u0119 bardzo blisko otworu wlotowego, gdzie mog\u0105 \u0142atwo sta\u0107 si\u0119 \u0142upem drapie\u017cnika (kot domowy, kuna). St\u0105d wynikaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c odpowiednie wymiary \u015bcianek budek l\u0119gowych (tabela 1), zabezpieczaj\u0105ce przed drapie\u017cnikami pr\u00f3buj\u0105cymi dosta\u0107 jaja lub piskl\u0119ta \u0142ap\u0105. Poza tym usuwaj\u0105c stare gniazdo ze skrzynki, pozbywamy si\u0119 potencjalnie przebywaj\u0105cych tam paso\u017cyt\u00f3w. Zatem czyszczenie jest bardzo wa\u017cn\u0105 czynno\u015bci\u0105 i powinno odbywa\u0107 si\u0119 corocznie jesieni\u0105 lub zim\u0105.
    \n9. Je\u015bli skrzynka nie jest zasiedlona w ci\u0105gu dw\u00f3ch kolejnych sezon\u00f3w l\u0119gowych, nale\u017cy j\u0105 przewiesi\u0107 w inne miejsce, gdy\u017c prawdopodobie\u0144stwo zaj\u0119cia jej w kolejnych sezonach jest minimalne.
    \n10. Skrzynka nie powinna by\u0107 wyposa\u017cona w tradycyjny „patyczek” przy otworze wlotowym, gdy\u017c stanowi on dogodne oparcie dla drapie\u017cnika znajduj\u0105cego si\u0119 na dachu budki i pr\u00f3buj\u0105cego si\u0119gn\u0105\u0107 do jaj czy piskl\u0105t. Mimo \u017ce mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, i\u017c „patyczek” jest bardzo wygodny dla ptak\u00f3w, w rzeczywisto\u015bci ptaki bardzo rzadko z niego korzystaj\u0105.<\/p>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Niestosowanie si\u0119 do przedstawionych wcze\u015bniej zasad nie tylko obni\u017ca procent zasiedlenia skrzynek, ale przede wszystkim nara\u017ca ptaki na \u015bmiertelne NIEBEZPIECZE\u0143STWO!!!
    \nZatem pomagajmy ptakom, ale r\u00f3bmy to dobrze, a ptaki odwdzi\u0119cz\u0105 nam si\u0119 swym pi\u0119knem i wspania\u0142ym \u015bpiewem.<\/p>\n

    Bibliografia:
    \n<\/em><\/strong>1. SZOKALSKI M., WOJTATOWICZ J.\u00a0Ptaki w ogrodzie\u00a0Warszawa : PWRiL 1989
    \n2. LOHMANN Michael\u00a0Ptaki w ogrodzie\u00a0Warszawa Delta : W-Z 2005
    \n3.\u00a0PORADNIK ochrony lasu\u00a0Praca zbiorowa\u00a0Warszawa : \u015awiat2003<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Coraz wi\u0119cej os\u00f3b pragnie obcowa\u0107 z przyrod\u0105, zachwyca\u0107 si\u0119 ni\u0105 i sp\u0119dza\u0107 czas na jej \u0142onie. Zm\u0119czeni codzienn\u0105 prac\u0105, obowi\u0105zkami i tempem \u017cycia, uciekamy od zgie\u0142ku, ha\u0142asu, stres\u00f3w i napi\u0119\u0107. Tak\u0105 odskoczni\u0105 mo\u017ce by\u0107 obserwowanie ptak\u00f3w i s\u0142uchanie ich pi\u0119knego \u015bpiewu. Ka\u017cdemu mi\u0142o\u015bnikowi ptak\u00f3w pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej przychodzi do g\u0142owy pomys\u0142, aby pom\u00f3c naszym skrzydlatym … Czytaj dalej Budki l\u0119gowe<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-701","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=701"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":707,"href":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/701\/revisions\/707"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.zaciszekrosno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}